02
Jun
Jun
คู่มืออ่านง่ายสำหรับแยกชาผู่เออร์ดิบ Sheng กับผู่เออร์สุก Shou อธิบายกระบวนการ รส สี วิธีชง อัตรา 1:40 และการเลือก tea cake ให้เหมาะกับรสนิยม
Author Archives: peterpter
30
May
May
รู้จักถ้วยพักชา Fair Cup หรือถ้วยยุติธรรมในกงฟูชา อธิบายที่มาของชื่อ หน้าที่ ขนาด วัสดุ และวิธีใช้ให้รสน้ำชาสม่ำเสมอ
31
Mar
Mar
การเดินทางสู่มรดกเครื่องเคลือบดินเผาจีน ถ้วยชาเครื่องเคลือบดินเผาจีนแบบดั้งเดิมที่ประดับด้วยลวดลายเคลือบแตกร้าว (Crackle Glaze) ถือเป็นยอดแห่งงานฝีมือเซรามิกที่ผสมผสานความเชี่ยวชาญโบราณกับความไม่สมบูรณ์แบบอันงดงาม ที่ซ่อนอยู่ในรอยร้าวของผิวเคลือบนั้น ถ้วยชาลักษณะนี้ เช่น ที่เห็นในภาพ ซึ่งมีขอบแบบกลีบบัวและรอยร้าวละเอียดทั่วพื้นผิว ไม่ใช่เพียงแค่ภาชนะสำหรับดื่มชา แต่คือผลงานศิลปะที่มีวิญญาณของช่างฝีมือกว่าพันปีสถิตอยู่ ถ้วยชาเคลือบลายแตกร้าวคืออะไร? ถ้วยชาเคลือบลายแตกร้าว หรือที่เรียกในภาษาจีนว่า 裂纹釉 (Liè wén yòu) คือเครื่องเคลือบดินเผาที่มีลักษณะเด่นคือรอยร้าวบนผิวเคลือบ ซึ่งเกิดจากการหดตัวที่แตกต่างกันระหว่างเนื้อดินและน้ำเคลือบในระหว่างกระบวนการเผาที่อุณหภูมิสูง 1,220–1,350°C รอยร้าวเหล่านี้อาจดูเหมือนข้อบกพร่อง แต่ในสายตาของช่างปั้นและนักดื่มชาชาวจีน มันคือความงามที่ไม่มีที่ใดเหมือน ประวัติศาสตร์: กำเนิดในยุคราชวงศ์ซ่ง จุดเริ่มต้นของลายแตกร้าว ลายเคลือบแตกร้าวถือกำเนิดขึ้นในยุค ราชวงศ์ซ่ง (宋朝, ค.ศ. 960–1279) ช่วงเวลาทองของเครื่องเคลือบจีนที่ช่างปั้นแสวงหาความงามเรียบง่ายและกลมกลืนกับธรรมชาติ ในตอนแรก รอยร้าวบนผิวเคลือบถือเป็น “ข้อบกพร่อง” จากกระบวนการเผา แต่ช่างปั้นราชสำนักสังเกตว่ารอยร้าวเหล่านั้นสวยงามคล้ายผิวลูกแพร์ หนังจักจั่น หรือก้ามปู จึงพัฒนาและควบคุมกระบวนการนี้จนกลายเป็นศิลปะ เตาเผาทั้งห้าแห่งราชวงศ์ซ่ง ราชวงศ์ซ่งมีเตาเผาชั้นเลิศที่รู้จักกันในนาม “เตาเผาทั้งห้า” (五大名窑) ได้แก่ รู, เก๋อ, กวน, จวิ้น และติ้ง แต่ละแห่งมีลายแตกร้าวเป็นเอกลักษณ์: วิทยาศาสตร์เบื้องหลังลายแตกร้าว รอยร้าวบนเคลือบเกิดขึ้นเมื่อ น้ำเคลือบหดตัวมากกว่าเนื้อดิน 0.5–1% ในระหว่างการเย็นตัวหลังเผา ความแตกต่างนี้สร้างแรงดึงที่พื้นผิว ก่อให้เกิดรอยแตกร้าวตั้งฉากกันเป็นตาข่ายละเอียด เมื่อเวลาผ่านไป น้ำชาซึมเข้าสู่รอยร้าวผ่านแรงดึงดูดของเส้นเลือดฝอย (Capillary Action) […]
30
Mar
Mar
เทียนมู่คืออะไร และทำไมนักชาทั่วโลกถึงหลงใหล หากพูดถึงถ้วยชาที่มีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ยาวนานกว่าพันปี สะสมคุณค่าทางศิลปะและปรัชญาไว้ในชิ้นเดียว คงหนีไม่พ้น ถ้วยชาเทียนมู่ (天目盞) — ถ้วยชาเคลือบดำสุดพิเศษที่เกิดขึ้นในจีนสมัยราชวงศ์ซ่ง แล้วแพร่ขยายอิทธิพลไปทั่วเอเชียจนถึงปัจจุบัน ลวดลายบนถ้วยเทียนมู่ไม่ได้เกิดจากการวาดด้วยมือ แต่เกิดจากปฏิกิริยาเคมีของแร่เหล็กในเคลือบกับความร้อนสูงในเตาเผา ทำให้ถ้วยแต่ละใบมีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำกันในโลก นักสะสมและคอชาทั่วโลกจึงยกให้เทียนมู่เป็นหนึ่งในสุดยอดเครื่องปั้นดินเผาที่มีคุณค่าทั้งด้านการใช้งานและงานศิลปะ ต้นกำเนิด — เตาเจี้ยน แห่งมณฑลฝูเจี้ยน ถ้วยชาเทียนมู่มีต้นกำเนิดที่ เตาเจี้ยน (Jian Kiln) เมืองเจี้ยนหยาง มณฑลฝูเจี้ยน ทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยเริ่มผลิตในช่วงปลายราชวงศ์ถัง (ราว ค.ศ. 618–907) และรุ่งเรืองสูงสุดในราชวงศ์ซ่ง (ค.ศ. 960–1279) ช่างเตาเจี้ยนใช้ ดินเนื้อเหล็กสูง ที่มีอยู่ในท้องถิ่นฝูเจี้ยน ผสมน้ำเคลือบจากเถ้าพืชและแร่เหล็ก แล้วนำไปเผาในเตาอุณหภูมิ 1,250–1,300 องศาเซลเซียส ในกระบวนการเผา เหล็กออกไซด์ในเคลือบจะเกิดปฏิกิริยากับออกซิเจน ทำให้เกิดลวดลายสวยงามที่ควบคุมได้ยากมาก ถ้วยแต่ละใบจึงมีลายไม่ซ้ำกัน ในยุคนั้น วัฒนธรรมชาของจีนสมัยซ่งนิยม การชงชาแบบตีฟอง (เตี่ยนฉา 點茶) ซึ่งใช้ผงชาเขียวตีกับน้ำร้อนให้เป็นฟองละเอียด ถ้วยเทียนมู่สีดำจึงสมบูรณ์แบบสำหรับการใช้งานนี้ เพราะพื้นดำช่วยขับสีขาวของฟองชาให้ดูเด่นและสวยงาม จนได้รับการยกย่องจากหลวงจีนว่าเป็นถ้วยชาชั้นสูงสุด ลวดลายสำคัญบนถ้วยเทียนมู่ ลวดลายบนถ้วยเทียนมู่แต่ละแบบมีชื่อเรียกและกระบวนการเกิดที่แตกต่างกัน แบ่งได้เป็น 4 ประเภทหลัก ดังนี้ 1. ขนกระต่าย (兔毫 — Tuhào) […]