Mar
เทียนมู่คืออะไร และทำไมนักชาทั่วโลกถึงหลงใหล หากพูดถึงถ้วยชาที่มีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ยาวนานกว่าพันปี สะสมคุณค่าทางศิลปะและปรัชญาไว้ในชิ้นเดียว คงหนีไม่พ้น ถ้วยชาเทียนมู่ (天目盞) — ถ้วยชาเคลือบดำสุดพิเศษที่เกิดขึ้นในจีนสมัยราชวงศ์ซ่ง แล้วแพร่ขยายอิทธิพลไปทั่วเอเชียจนถึงปัจจุบัน ลวดลายบนถ้วยเทียนมู่ไม่ได้เกิดจากการวาดด้วยมือ แต่เกิดจากปฏิกิริยาเคมีของแร่เหล็กในเคลือบกับความร้อนสูงในเตาเผา ทำให้ถ้วยแต่ละใบมีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำกันในโลก นักสะสมและคอชาทั่วโลกจึงยกให้เทียนมู่เป็นหนึ่งในสุดยอดเครื่องปั้นดินเผาที่มีคุณค่าทั้งด้านการใช้งานและงานศิลปะ ต้นกำเนิด — เตาเจี้ยน แห่งมณฑลฝูเจี้ยน ถ้วยชาเทียนมู่มีต้นกำเนิดที่ เตาเจี้ยน (Jian Kiln) เมืองเจี้ยนหยาง มณฑลฝูเจี้ยน ทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยเริ่มผลิตในช่วงปลายราชวงศ์ถัง (ราว ค.ศ. 618–907) และรุ่งเรืองสูงสุดในราชวงศ์ซ่ง (ค.ศ. 960–1279) ช่างเตาเจี้ยนใช้ ดินเนื้อเหล็กสูง ที่มีอยู่ในท้องถิ่นฝูเจี้ยน ผสมน้ำเคลือบจากเถ้าพืชและแร่เหล็ก แล้วนำไปเผาในเตาอุณหภูมิ 1,250–1,300 องศาเซลเซียส ในกระบวนการเผา เหล็กออกไซด์ในเคลือบจะเกิดปฏิกิริยากับออกซิเจน ทำให้เกิดลวดลายสวยงามที่ควบคุมได้ยากมาก ถ้วยแต่ละใบจึงมีลายไม่ซ้ำกัน ในยุคนั้น วัฒนธรรมชาของจีนสมัยซ่งนิยม การชงชาแบบตีฟอง (เตี่ยนฉา 點茶) ซึ่งใช้ผงชาเขียวตีกับน้ำร้อนให้เป็นฟองละเอียด ถ้วยเทียนมู่สีดำจึงสมบูรณ์แบบสำหรับการใช้งานนี้ เพราะพื้นดำช่วยขับสีขาวของฟองชาให้ดูเด่นและสวยงาม จนได้รับการยกย่องจากหลวงจีนว่าเป็นถ้วยชาชั้นสูงสุด ลวดลายสำคัญบนถ้วยเทียนมู่ ลวดลายบนถ้วยเทียนมู่แต่ละแบบมีชื่อเรียกและกระบวนการเกิดที่แตกต่างกัน แบ่งได้เป็น 4 ประเภทหลัก ดังนี้ 1. ขนกระต่าย (兔毫 — Tuhào) […]